۱۸.نعناع جعفري:انواع خورشت ها و سوپها
۱۹.شيويد:باقالي پلو
شوید(Dill) گیاهی است یک ساله به ارتفاع 30 سانتی متر تا یک متر(گاهی بیشتر) و دارای ریشه راست، مخروطی شکل و به رنگ سفید است. طول ریشه متغیر و بین 10 تا 30 سانتی متر می باشد. ساقه آن منشعب استوانه ای بی کُرک، دارای خطوط طولی و در محل گره ها کمی فرو رفته است. برگ های تازه و خشک شده این گیاه مانند زیره سیاه ، معطر می باشند و برای طعم دهی در خیلی از غذاها به کار برده می شوند. زمان و نحوه کاشت شوید به چگونگی استفاده از اجزای گیاه(بذر یا پیکر رویشی) بستگی دارد. اگر هدف از کاشت، تهیه بذر و استخراج اسانس از پیکر رویشی گیاه باشد، زمان مناسب برای کاشت شوید اوایل بهار(اواخر اسفند) می باشد. ولی اگر هدف از کاشت شوید، استفاده به عنوان ادویه و سبزی باشد، از اواسط فروردین تا اواخر اردیبهشت زمان مناسب کاشت گیاه می باشد. کاشت این گیاه بسیار راحت می باشد، به همین دلیل این گیاه برای کسانی که برای اولین بار می خواهند گیاهی را بکارند، بسیار مناسب است.
شوید در دامپزشکی
تزریق وریدی دم کرده سر شاخه هوایی شوید به حیوانات، باعث پایین آمدن فشار خون ، گشاد شدن عروق خونی، تحریک تنفس و کند شدن ضربان قلب میشود. از میوه آن برای رفع نفخ و دردهای ناشی از آن در چهارپایان استفاده می شود.
موارد استعمال در طب قدیم
شوید از نظر طبیعت ، گرم و خشك است. به همین دلیل گرم مزاجان باید آن را با آب لیمو و سكنجبین و آب غوره و ترشیها بخورند و سرد مزاجان باید آن را با قرنفل و دارچین و عسل بخورند.به طور سنتی از آن برای افزایش ترشح شیر و درمان قولنج نوزادان، سرفه، درد معده، بواسیر، بی خوابی ، یرقان، اسکوربوت و زخمها و به عنوان بادشکن استفاده می کرده اند.
منابع:
http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=71
http://www.gardenguides.com/plants/info/herbs/dill.asp
http://daneshnameh.roshd.ir
http://www.barijessence.ir/?page=herbalrelatedarticle&itemid=111
http://www.ettelaat.com
۲۰.گشنيز:گشنيز پلو كه درآن باقالي زرد ميريزند.
۲۱. چغندر:آش رشته
ریشه چغندر، پیازی است. رنگ ریشه چغندر ممکن است زرد، سرخ و سفید باشد. ریشه به صورت خام قابل استفاده و مصرف است و اغلب آن را پخته مصرف می کنند که همه به نام لبو آن را می شناسند.ریشه کلفت مواد غذایی و به خصوص ساکاروز (شکر) را در خود ذخیره می کند. برگ هاهنگام روز در مقابل نور آفتاب، ساکاروز می سازند و شب ها آن را به ریشه ها می دهند. مقدار ساکارز در هر منطقه متفاوت است.برای اولین بار، چغندر در مدیترانه و جنوب غربی آسیا دیده شد. به عنوان غذا از 2000 سال قبل شناخته شده بود. رومی ها و یونانی ها از این سبزی به عنوان غذا استفاده می کردند. یونانی ها برای خنک شدن خونشان، مصرف می کردند.
۱.. در زمان های قدیم به عنوان دارو مصرف می شد. این سبزی برای قلب، خون و هضم بهتر غذا بسیار مفید می باشد.
۲. برای بعضی ها هضم ان ممکن است مشکل باشد. سرد و کنترل کننده صفرا می باشد. باعث عملکرد بهتر خون، تمیز کردن معده و روده می شود.
۳. سرشار از کربوهیدرات، منبع خوب پروتئین و دارای مقدار زیاد ویتامین و عناصر معدنی و ریز مغذی ها می باشد.
۴. این سبزی به عنوان منبع خوب فیبر شناخته شده است. فاقد چربی و کلسترول می باشد.
۵. برای جوان شدن بسیار مفید است و بسیاری از انواع ضعف ها را از بین می برد و موجب تصفیه کردن خون می شود و همچنین باعث تقویت سیستم ایمنی و افزایش اکسیژن در بدن می گردد.
۶. نوشیدن روزانه 2 لیوان آب باعث کاهش فشار خون می شود، پس برای افرادی که از افزایش فشار خون رنج می برند، بسیار مفید می باشد. گذشته از آن، آب درمان کننده سرطان می باشد.تحقیقات نشان داده است که نیتریت موجود در آب ان وارد بزاق می شود و با بزاق خورده می شود. محیط اسیدی معده کمک می کند تا به اکسید نیتریک تبدیل شود و به خون می رود و موجب کاهش فشار خون می شود و از بیماری های قلبی جلوگیری می کند.
۷. برای سرفه، تنگی نفس، سر درد و حتی برای تقویت غریزه جنسی مصرف می شود.
۸. جزو سبزیجات شیرین محسوب می شود، زیرا شکر زیادی را نسبت به هویج و ذرت دارا می باشد.
۹. پزشکان یونانی برای بهبود مجروحان زخمی از برگ چغندر استفاده می کردند.
۱۰. برگ چغندر برای ناراحتی های کبدی بسیار خوب است. چغندر باعث به وجود آمدن رطوبت در رود می شود و به این وسیله از یبوست جلوگیری می کند.
۱۱. آنتی اکسیدان موجود به تقویت بافت های بدن و سلامتی پوست کمک می کند.
۱۲. به طور طبیعی دارای مقداری آهن و اسید فولیک می باشد. به علت دارا بودن این مواد، توانایی افزایش اکسیژن برای فعالیت های مختلف را دارد.
۱۳. تاریخچه قدیمی برای نیروبخشی دارد. این سبزی هم در ساخت سلول ها و هم در بهبودی بعد از بیماری نقش بسزایی دارد. یک ماده مفید برای هضم مواد غذایی می باشد.
۱۴. یکی از سبزیجاتی که برای افراد دچار "سندرم گرسنگی" بسیار مفید است
۱۵. جلوی ضعف، اغتشاش در خواب، رنگ پریدگی و زخم های زبانی را می گیرد.
۱۶. اگر دارای موهای خشک و زبر و یا دچار ریزش مو هستید، حتما مصرف کنید.
۱۷. ادرار آور و آرام کننده است.
۱۸. بیماری جذام را از بین می برد.
۱۹.لکه های سفیدی که در پوست بدن موجب مرض پیسی می شود را از بین می برد.
۲۰. برای جلوگیری از اختلالات قاعدگی و برای باروری، بسیار مفید است.
۲۱. جوشانده برای درمان التهاب مثانه، یبوست، بواسیر و بیماری های پوست مصرف می شود.
۲۲. مصرف برگ چغندر، آرام کننده است. پس برای افراد عصبی و برای جلوگیری از اضطراب بسیار مفید است.
م. س- کارشناس تغذیه